Türkiye’deki milyonlarca araç sahibini ve sigorta sektörünü yakından ilgilendiren zorunlu trafik sigortası mevzuatında devrim niteliğinde bir değişikliğe gidildi. Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu (SEDDK) tarafından hazırlanan ve Resmi Gazete’de yayımlanan yeni tebliğ ile trafik sigortasında hasar onarımlarından değer kaybı tazminatlarına kadar tüm süreçler sil baştan düzenlendi. 1 Temmuz 2026 tarihi itibarıyla resmen yürürlüğe girecek olan yeni dönemde, kazaya karışan araçların onarımında orijinal parça kullanımı zorunlu hale getirilirken; vatandaşların en büyük bürokratik çilelerinden biri olan “değer kaybı tazminatı” için ayrı başvuru yapma şartı tamamen ortadan kaldırıldı.
Araç sahiplerinin haklarını korumak, sigorta şirketleri ile sigortalılar arasındaki uyuşmazlıkları azaltmak ve hasar süreçlerini şeffaflaştırmak amacıyla hazırlanan Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarında Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giriş takvimini netleştirdi.
SEDDK’DAN MİLYONLARCA ARAÇ SAHİBİNİ İLGİLENDİREN TEBLİĞ: “İŞLETEN” TANIMI DEĞİŞTİ
SEDDK tarafından yürütülen hukuki standardizasyon çalışmaları kapsamında genel şartlarda yer alan temel hukuki tanımlar güncellendi. Yapılan yeni düzenlemeyle “sigortalı” tanımı modern hukuk normlarına göre yeniden kurgulandı. Daha önce mevzuatta yer alan “araçta zorunlu mali sorumluluk sigortası yaptırmak zorunda olan işletenler” ifadesi tasfiye edilerek, yerine çok daha net ve kapsayıcı olan “araçta Karayolları Trafik Kanunu’na göre işleten sayılan kişi” tanımı getirildi. Bu değişiklikle kaza anındaki hukuki sorumluluk karmaşasının önüne geçilmesi hedefleniyor.
DİJİTAL HAFIZA DÖNEMİ: “KALICI VERİ SAKLAYICISI SİSTEMİ” HAYATA GEÇİYOR
Yeni dönemin en teknolojik adımlarından biri ise veri güvenliği alanında atıldı. Tebliğe eklenen “kalıcı veri saklayıcısı” tanımı uyarınca; sigorta ettiren, sigortalı ve sigortadan doğrudan ya da dolaylı faydalanacak olan tüm hak sahiplerinin sisteme gönderdiği veya kendilerine şirketler tarafından iletilen her türlü bilgi, belge ve beyanın güvenle saklanabileceği dijital bir altyapı kurulacak. Bu yeni sistem; kısa mesaj (SMS), elektronik posta (e-mail), internet siteleri, mobil uygulamalar, fiziksel disk, CD, DVD, hafıza kartları ile entegre çalışabileceği gibi doğrudan Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi (SBM) veya e-Devlet kapısı üzerinden de kesintisiz işleyecek.
DEĞER KAYBI MAĞDURİYETİNE SON: TEK BAŞVURUYLA İKİ TAZMİNAT BİRDEN
Mevcut sistemde kazaya uğrayan araç sahiplerinin hem araç onarımı hem de aracın piyasa değerindeki düşüş (değer kaybı) için sigorta şirketlerine ayrı ayrı evraklarla başvuru yapması gerekiyordu. Teminatlar bölümünde yapılan köklü revizyonla bu bürokrasi tamamen bitirildi. Artık sigorta teminatı kapsamında yapılacak ilk başvuru, araçta meydana gelen hasar bedelini ve değer kaybını otomatik olarak birlikte kapsayacak.
Buna göre araç hasarı için onarım başvurusunda bulunan bir hak sahibi, sistem tarafından ayrıca bir dilekçe veya başvuru yapmasına gerek kalmadan değer kaybı talebinde de bulunmuş sayılacak. Sigorta şirketleri, eksperler tarafından hesaplanan değer kaybı tutarını yazılı olarak veya kalıcı veri saklayıcısı aracılığıyla, nihai eksper raporunun kendisine ulaştığı tarihi takip eden ilk iş günü içinde hak sahibine bildirmekle mükellef olacak.
HASAR ONARIMLARINDA YAN SANAYİYE FREN: ORİJİNAL PARÇA KULLANIMI ZORUNLU OLACAK
Kaza yapan araçların sanayideki onarım süreçlerinde sıkça ihtilafa neden olan yedek parça standartları da katı kurallara bağlandı. Yeni düzenlemeye göre, hasar gören orijinal bir parçanın mekanik veya fiziki olarak onarılması mümkün değilse, parça kesinlikle aslına uygun orijinaliyle değiştirilecek. Orijinal parçanın küresel ya da yerel tedarik zincirindeki aksamalar nedeniyle temin edilemediği istisnai durumlarda ise ancak ve ancak hak sahibinin yazılı onayı alınmak şartıyla “yeniden kullanılabilir” (çıkma) ya da “eşdeğer” (yan sanayi) parça tercih edilebilecek.
Hak sahibinden gerekli onayın alındığını veya piyasada orijinal parçanın bulunamadığını hukuken ispat etme yükümlülüğü ise doğrudan sigorta şirketinin omuzlarına yüklendi. Ayrıca onarım ve parça değişimi sonucunda araçta teknik bir değer artışı (yenilenme farkı) oluşsa bile, sigorta şirketleri bu farkı hesaplanan toplam tazminat tutarından kesinlikle düşemeyecek.
AĞIR HASARLI VE PERT ARAÇLARDA BELGE İBRAZ ETMEYENE ÖDEME YAPILMAYACAK
Sektördeki suiistimallerin engellenmesi amacıyla ağır hasarlı veya halk arasındaki tabiriyle “pert” olan araçlara yönelik tazminat ödeme şartları da ağırlaştırıldı. Tebliğdeki yeni hükme göre, zarar gören bir aracın ağır hasarlı olduğu bağımsız eksper raporuyla tescillenirse, söz konusu aracın trafikten çekildiğini gösteren resmi “trafikten çekilmiştir tescil belgesi” sigorta şirketine yasal olarak sunulmadan hak sahibine hiçbir şekilde nakdi tazminat ödemesi gerçekleştirilmeyecek.
DÜZENLEME 1 TEMMUZ’DA YÜRÜRLÜĞE GİRECEK
Resmi Gazete’de yayımlanan ve sigorta dünyasında taşları yerinden oynatan bu köklü değişiklikler 1 Temmuz 2026 tarihinde resmen yürürlüğe girecek. Bu tarihten itibaren yapılacak tüm hasar ihbarları ve tazminat süreçleri, yeni nesil şeffaf kurallara göre yönetilecek.
, www.ilgazetesi.com.tr, https://www.ilgazetesi.com.tr/zorunlu-trafik-sigortasinda-yeni-donem-1-temmuzda-basliyor-deger-kaybi-ve-orijinal-332508h.htm,
