Şanlıurfa ve Kahramanmaraş’ta yaşanan saldırıları değerlendiren Prof. Dr. Miraç Burak Gönültaş, dijital dünyanın özellikle çocuklarda paralel bir dünya oluşturup, oradaki karakterlerin anne ve babanın yerini aldığını söyledi.
Çocuk suçluluğu, çocuk istismarı, kriminoloji ve adli sosyal hizmet alanında önemli çalışmalara imza atan Cumhuriyet Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Sosyal Hizmet Bölüm Başkanı Prof. Dr. Miraç Burak Gönültaş, İhlas Haber Ajansı’na yaptığı özel açıklamada Şanlıurfa ve Kahramanmaraş’ta yaşanan saldırıları değerlendirdi.
‘Zihinlerde paralel toplum oluşturuyor’
Prof. Dr. Miraç Burak Gönültaş, sanal ortamların özellikle çocukların zihninde paralel bir toplum oluşturduğunu belirtip, ‘Herkesin yoğunlaştığı ana nokta şu, acaba bunun sebepleri neler? Ne oldu da böyle oldu ve daha sonrasında ne yapmak lazım? Sebepler bağlamında baktığımızda tabii ki her vakayı kendi içinde değerlendirmek lazım. Ancak üç noktanın öne çıktığını görüyoruz. Birincisi bu çocukların, kendi olağan sosyal çevreleri içerisinde yeteri kadar etkileşimleri olmadığında bu ihtiyaçlarını karşılamak için muhtemelen onlara en yakın olan ulaşabilir oldukları yerler olan sanal ortamlara doğru yöneldiğini görebiliyoruz. Sanal ortamlar ve bu oyunlarla sürekli bir etkileşim içinde olmak, sürekli o sanal ortamlarda bulunmak, geçirdikleri sürenin fazlalığı, olağan sosyal çevrelerinden kopmalarını ve orada ki etkileştikleri kişilerin, zamanla kurallarının, değerlerinin onlar üzerinde etkili olmasına sebebiyet veriyor. Biz bunu aslında o çocuk adına bir paralel toplum gibi değerlendirebiliriz. O öyle bir şey ki bu paralel toplum, çocuk orada paralel anne babalar, paralel okullar, paralel arkadaşlıklar edinmeye başlıyor ve zamanla normalde olağan ortamdaki çocuğun sosyalizasyonuna, ilgisine ve alakasıyla ihtiyaç duyduğu şeylere etki edebilecek şeylerin yerine bunlar geçmeye başlıyor. Bu da doğal olarak anne babalarıyla, çevreleriyle kopmalarına sebebiyet verebiliyor’ dedi.
‘Şiddet oyunları şiddeti normalleştiriyor’
Prof. Dr. Miraç Burak Gönültaş, şiddet içerikli oyunların şiddeti normalleştirdiğini belirtip, ‘Özellikle o şiddeti sürekli görmek, şiddeti oynamak, zamanla normalleştirmelerine ve aynı zamanda şiddeti öğrenmelerini kolaylaştırmış oluyor. Doğal olarak artık herhangi bir şekilde vicdanı rahatsızlık duymamak, şiddetin artık kendini ifade etme tarzı dönüşmesine sebebiyet verebiliyor. Bu çocuklarda üçüncü nokta da şu, silaha ulaşabilmelerinin kolaylığı. Doğal olarak bu iki durum o çocuklarda çok ciddi yatkınlık meydana getiriyor. Anne- baba paralel ortamdaki paralel toplum yapısı içinde olmak ve paralel arkadaşlıklar elde etmek, o sanaldaki etkileşimlere bağlı olarak şiddeti nasıl uygulayacaklarını öğrenmeleri kolaylaşıyor.
Neden WhatsApp profil fotoğrafına katilin resmini koydu
Prof. Dr. Miraç Burak Gönültaş, Kahramanmaraş saldırganı İsa Aras Mersinli’nin WhatsApp fotoğrafına ünlenmiş başka bir katilin fotoğrafını koymasını ise şu şekilde değerlendirdi. ‘Yaş olarak da malumunuz tam ergenlik sonrası dönem. Özellikle erkek çocuklarında kendini bir şeyle birileriyle özdeşleştirmek, birilerini rol almak, rol model almak sıklıkla gördüğümüz bir durum. Ama biz daha çok çocuklarımızın olumlu karakterleri rol almasını isteriz. Bu çocuğun çok ciddi bir kimlik arayışı içinde olduğunu görüyoruz. Çünkü bir kimlik problemi var ki oraya daha öncesinde katil olmuş. Ondan sonra başkalarına zarar vermiş bir çocuğu koyması tahmin ediyorum kendini. Onunla özdeşleştirmesine sebebiyet vermiş olabilir. Doğal olarak siz onu fotoğrafı oraya koyduğunuzda bu kişi kimdir? Ne yapmıştı, nasıl şey olmuştur? Çünkü maalesef bu tarz vakalarda bu kişiler toplumda çok fazla konuştuklarında, medyada çok üzerlerine gittiğinde aslında bir şöhret durumu da oluşmuş oluyor. Yani o çocuklar açısından belki de Burada o çocuk da bunu tanınmış bir kişi olarak kendiyle özdeşleştirdiğini düşünüyorum ki doğal olarak onun fotoğrafını muhtemelen koymuş olabilir’ dedi.
‘Problemin çözümünde aile önemli’
Prof. Dr. Miraç Burak Gönültaş, problemin çözümünde aile ilgisinin önemine değinerek, ‘Aileler burada nasıl dikkat etmeli? Bu çok önemli bir husus. Zaten dönüp dolaşıp bu noktaya geliyoruz. Ailelerin özellikle çocuklarıyla daha etkili ve kaliteli zaman geçireceği zaman ve ortamlar oluşturmaları gerekiyor. Çocuklarının özellikle en çok ihtiyaç duydukları dönemler, ergenlik dönemi ve sonrası özellikle kimlik arayışlarıdır. Annem babalar burada daha çok çatışmadan, çatışma ortamında, çatışma tarafında olmaktan daha çok anlayan ve özellikle çocuklarının hangi arkadaşlıklar yaptıklarını boş zamanlarında kimlerle oturup kalktıklarını sanal ortamlarda bulunduklarında ne yaptıklarını, nasıl birleştiklerini takip etmeleri gerekiyor ki çocuk üzerinde bir kontrol mekanizması oluştursun. Böylelikle çocuğun davranışlarını takip ettiklerini hissettirebilsinler. Böyle olan çocuklar tabii ki anne babalarını takip ettiği çocuklar davranışlarına daha dikkatli olacaklardır diye düşünüyorum’ şeklinde konuştu.
Okullarda alınabilecek tedbirler nelerdir
Gönültaş, okullarda alınabilecek tedbirleri ise şu şekilde sıraladı. ‘Bunun dışında bu tarz çocuklar böyle okullarda ortamlarda fark edindiklerinde, yüksek riskli çocuklar için özel mekanizmalar kurulması gerektiğini düşünüyorum. Bu çocukları takip eden eğitimlerini, ıslahlarını, ondan sonra sosyalizasyonlarını, gerekirse psikiyatrik, psikolojik veya tıbbi tedavilerinin yapılmasını sağlayacak, psikososyal odaklı ekiplerin de artık okullarımıza dahil olarak bu çocukları tespit edip, birebir takip ederek aileleriyle birlikte çalışarak, çocukların sonraki ortaya çıkabilecek muhtemel şiddet davranışları olumsuz davranışlarının önüne geçebileceğini düşünüyorum’
, www.mansetgazetesi.net, https://www.mansetgazetesi.net/yeni-paralel-tehlike-dijital-oyunlar,
