Dede yadigarı merakla tespih tasarım ustası olan Muhammed Koyuncu, Mescid-i Nebevi model tespihiyle dikkat çekiyor. Koyuncu, “Tespihi yapmak takriben 10 gün kadar sürdü. Güzel bir eser ortaya çıktı. Onu da çocuklarıma bırakmayı düşünüyorum” diye konuÅŸtu.
Geleneksel el sanatları arasında önemli bir yere sahip olan tespih ustalığı, sabır ve ince işçilik gerektiren yapısıyla öne çıkıyor. Kültür ve Turizm Bakanlığı onaylı tespih tasarım ustası olan Muhammed Koyuncu, dede yadigarı merakla başladığı mesleğinde yıllar içinde ustalaşarak, el emeği tespihleriyle hem yurt içinde hem de yurt dışında koleksiyonerlere ulaşıyor.
“5-10 dakika da olsa girip tozunu çekip öyle evime giderim”
Dede yadigarı tespihin merakıyla bu iÅŸe baÅŸladığını belirten Muhammed Koyuncu, “Çalıştığım kurumda da bir arkadaşın tespih ustası olduÄŸunu öğrendim. Tespihle ilgili sorular sordum ve bana bir tespih yapmasını istedim. O da beni davet etti. Tespihi beraber yaptık. Daha sonrasında da tozunu yuttuk diyelim, tespih iÅŸine baÅŸladık. Birkaç yıl çıraklığını yaptım. Daha sonra da tespih ustası olarak devam ettik. Åžu an atölyeye girmediÄŸim gün rahatsız oluyorum. Ä°ÅŸten dolayı giremediÄŸim zaman 5-10 dakika da olsa girip tozunu çekip öyle evime giderim. Bu iÅŸi de 7-8 yıldır ustalığını yapıyorum. Çıraklıkla birlikte sayarsak daha da fazla oluyor” dedi.
“Bu süreç bir aÅŸkın baÅŸlangıcı gibi”
Tespih yapım sürecini anlatan Koyuncu, “Bu süreç bir aÅŸkın baÅŸlangıcı gibi diyebiliriz. Ä°lk önce malzememizi deÄŸerlendiririz. En güzel modeli nasıl yapabiliriz diye bir taslaklama iÅŸlemi yaparız. Bunu yaptıktan sonra kesime geçeriz. Kesimi yaptıktan sonra zımparasına geçeriz. Delimi var. Tekrar ÅŸekil verme iÅŸlemi var. Zımparası var tekrar. Sonra cilalama iÅŸlemi vardır. Daha sonra da tespih dizilimiyle aÅŸkımız gerçekleÅŸmiÅŸ olur. Minimum bir tespih 1 gün sürer. Malzemenin işçiliÄŸine göre, sertliÄŸine göre de bu birkaç gün daha fazla sürdüğü olabiliyor. Gözde malzemelerimiz, nadir katalinlerden baÅŸlayıp doÄŸal gruplar, kukadır, hayvansal ürünler, aÄŸaç gruplarımız, damla kehribarlarımız var. Türkiye’mizin oltuları meÅŸhur, onlardan iÅŸleyebiliyoruz. Genelde bu malzemeleri çalışıyoruz” diye konuÅŸtu.
“14 ile 15 bin liradan baÅŸlayarak 100-150 bin liraya kadar gidebiliyor”
Tespihin kalitesinin nasıl ayırt edilebileceÄŸini ve satış fiyatına deÄŸinen Koyuncu, “Elinizi aldığınızda zaten cilasından bile fark edilebilir. Biz tek tek her aÅŸamasını elimizden geçirdikten sonra tespih oluÅŸuyor. Onlar da fabrikasyon usulü, el deÄŸmeden, zımparası, cilası her ÅŸeyi makineden geçtiÄŸi için kalite düşük oluyor. 5 dakikada bir tespih hazır oluyor. Her bütçeye uygunda malzemelerimiz mevcuttur. Malzeme ile birlikte minimum 14 ile 15 bin liradan baÅŸlayarak 100-150 bin liraya kadar gidebiliyor” ÅŸeklinde konuÅŸtu.
“Bu iÅŸi yaptığım için tescillemek istedim”
Bakanlık onaylı tespih ustası olmak istediÄŸini dile getiren Koyuncu, “Bu iÅŸi yaptığım için tescillemek istedim. Ä°leride çoluÄŸumun çocuÄŸum bu mesleÄŸi de ilerletmesi için, onlara bu mesleÄŸi bir bilezik olarak kollarına takabilmesi için. Ben de bu adımla baÅŸladım. Süreç benim için de güzel oldu. Bu iÅŸi yapmamın takdir belgesi gibi olduÄŸu için de sevindim açıkçası” ifadelerini kullandı.
“Normal insan diÅŸi gibi koktuÄŸu için bunlar biraz zorluyor”
Tespih yapımında en çok sert malzemelerin zaman aldığını vurgulayan Koyuncu, “Bunlar aÄŸaç grupları, diÅŸ grubu hayvansal ürünlerden bahsedebiliriz. Bunlar daha da zor oluyor. Delim aÅŸaması zor oluyor. Malzeme doÄŸal olduÄŸu için de yanma ihtimali yüksek. Kokusu da normal insan diÅŸi gibi koktuÄŸu için bunlar biraz zorluyor. Ama bizim için problem deÄŸil” dedi.
Mescid-i Nebevi tespih modeli
Severek yaptığı ve çerçevelettiÄŸi tespihin hikayesini anlatan Koyuncu, “Mescid-i Nebevi model. Gidip görmek nasip olmadı, inÅŸallah olur. Peygamber Efendimiz’i çok sevdiÄŸim için orayı kendime özgü modelini tespihime iÅŸlemek istedim. Takriben 10 gün kadar sürdü. Güzel bir eser ortaya çıktı. Onu da çocuklarıma bırakmayı düşünüyorum” diye konuÅŸtu.
Tespih tasarım ustalığı süreci
Koyuncu, Kültür ve Turizm Bakanlığı tespih tasarım ustalığı baÅŸvuru sürecinin internet üzerinden gerçekleÅŸtirildiÄŸini, adaylardan üretim aÅŸamalarını içeren kısa videolar talep edildiÄŸini ifade etti. Aynı zamanda baÅŸvuruların deÄŸerlendirilmesinin ardından uygun bulunan adayların komisyona davet edildiÄŸini ve komisyonda yapılan inceleme sonucu onay alanların “tespih tasarım ustası” ünvanı kazandığını aktardı.
“Suudi Arabistan, Kuveyt, Dubai oralarda da müşterilerimiz var”
Koleksiyonerlerin sadece Türkiye ile sınırlı kalmadığını dile getiren Koyuncu, “Arap ülkelerinde, daha çok Suudi Arabistan, Kuveyt, Dubai oralarda da müşterilerimiz var. Bize sosyal medya üzerinden ulaÅŸabiliyorlar. Türkiye’ye gidip gelenler oluyor. Kendileri bizzat buraya da teÅŸrif ettikleri oluyor. Bu ÅŸekilde iletiÅŸim kurup bizden tespih yapımını istiyorlar” ÅŸeklinde konuÅŸtu.
GeleceÄŸe umut
Muhammed Koyuncu, tespihin kültürde önemli bir yere sahip olduğunu belirterek, bu alanda geleceğe dair umutlu olduğunu ifade etti ve mesleğe ilgi duyan yeni ustaların yetiştiğini, ortaya nadir eserlerin çıktığını dile getirdi.
Mesleğe başlayacaklara öneri
Mesleğe başlamak isteyenlere de tavsiyelerde bulunan Koyuncu, tespih ustalığının sabır ve sebat gerektirdiğini vurguladı. İlk aşamalarda maddi kazanç beklentisinin ön planda tutulmaması gerektiğini belirten Koyuncu, ustalığın zamanla kazanıldığını ve bu işi severek yapmanın süreci daha anlamlı hale getirdiğini ifade etti.
, www.yenigungazetesi.com.tr, https://www.yenigungazetesi.com.tr/kultur-sanat/mescid-i-nebevi-modeli-tespihi-cocuklarina-birakacak-176603h,
