Kırıkkale’nin Keskin ilçesinde geçmişten bugüne mahalle kültürünün önemli bir parçası olan çeşmeler, ilçe hafızasında ayrı bir yer tutuyor. Bir zamanlar Keskin Grubu’ndan alınan bilgilere göre, ilçenin farklı noktalarında bulunan mahalle çeşmeleri hem su ihtiyacını karşılıyor hem de sosyal hayatın doğal buluşma alanları arasında yer alıyordu.
Keskin’in sokaklarında, bahçelerinde ve mahalle aralarında yer alan bu çeşmelerin bir kısmı zaman içinde yıkılırken, bazıları yenilendi, bazılarına ait izler ise duvarlarda ve hafızalarda kaldı. İlçenin kültürel geçmişine ışık tutan bu çeşmeler, aynı zamanda Keskin’in eski yaşam düzenini ve komşuluk ilişkilerini de hatırlatıyor.
Mahalle Kültürünün Sessiz Tanıkları
Keskin’deki çeşmeler, yalnızca su alınan yapılar olarak değil, mahalle sakinlerinin bir araya geldiği, sohbet ettiği ve günlük hayatın aktığı noktalar olarak da biliniyordu. Özellikle evlerin bahçelerinde bulunan bazı suların lülelerle sokağa verilmesi, dönemin paylaşım kültürünü ortaya koyuyordu.
Bir zamanlar Keskin Grubu’nda paylaşılan bilgilere göre, haritada gösterilen sıralamayla mahalle çeşmeleri ilçenin farklı bölgelerinde yer alıyordu. Bu çeşmelerden bazıları bugün tamamen kaybolmuş olsa da, bazı kalıntıları hâlâ görülebiliyor.
Keskin’in Eski Çeşmeleri Tek Tek Anlatıldı
Bir numaralı çeşmenin, eski Kibrithane olarak bilinen ve günümüzde Halk Eğitim Merkezi’nin karşısında bulunan çeşme olduğu aktarıldı. Eski yapının zamanla yıkıldığı, daha sonra ise yenilendiği belirtildi.
İkinci çeşmenin, Yenice Mahallesi’nde manifaturacı merhum Mustafa Tezel’in evi ile Hacı Sait Atay’a ait evin arasındaki sokağın ortasında bulunduğu ifade edildi. Bu çeşmenin de mahalle sakinlerinin sık kullandığı noktalardan biri olduğu biliniyor.
Üçüncü çeşmenin, merhum Baran Yurtbaşı’nın bahçesinde bulunan sudan beslendiği ve aynı zamanda sokağa akan bir lülesinin olduğu kaydedildi. Çeşmeye ait borunun hâlen bahçe duvarında mevcut olduğu belirtildi.
Dördüncü çeşmenin ise merhum İlyas Ceyhan’ın bahçesi içinde yer aldığı, bu suyun da sokağa verilen bir lüleyle mahalle halkının kullanımına sunulduğu aktarıldı. Çeşmenin kalıntılarının bugün de bahçe duvarında görülebildiği ifade edildi.
Bazıları Yenilendi, Bazıları Yıkıldı
Beşinci çeşmenin, merhum Hamdi Dede Özcan’ın bahçesi içinde bulunan ve sokağa da verilen sudan oluştuğu bildirildi. Bu çeşmenin zaman içinde yıkılarak yenilendiği ifade edildi.
Altıncı çeşmenin ise merhum Terzi Kemal Özkılıç ve eşi merhume İplikçi Emine Özkılıç’a ait ev ve bahçe içinde bulunduğu belirtildi. Bu çeşmenin de diğerleri gibi sokağa su verdiği, ancak ev ve çeşmenin yol genişletme çalışmaları nedeniyle yıkıldığı kaydedildi.
Yedinci çeşmenin, merhum İhsan Atakul’a ait ev ile günümüzde Gastronomi Merkezi olarak hizmet veren ve merhum Servet Örnek’e ait evin arasındaki yolda bulunduğu aktarıldı. Kırmızı taşla yapılan bu çeşmenin de zamanla yıkıldığı belirtildi.
Sekizinci çeşmenin ise eski Cezaevi, günümüzdeki Öğrenci Yurdu’nun yan tarafındaki yol kenarında yer aldığı ifade edildi. Bu çeşmenin halk tarafından aynı zamanda yunak olarak kullanıldığı ve dönemin günlük hayatında önemli bir işlev üstlendiği kaydedildi.
Keskin’in Geçmişine Işık Tutuyor
Keskin’deki bu çeşmeler, ilçenin geçmiş yaşam kültürünü, mahalle dayanışmasını ve su etrafında şekillenen sosyal hayatını bugüne taşıyan önemli hatıralar arasında yer alıyor. Bazıları yenilenerek varlığını sürdürürken, bazıları yalnızca anlatılarda, eski duvarlarda ve ilçe sakinlerinin hafızasında yaşamaya devam ediyor.
Keskin’in tarihi dokusunu oluşturan bu çeşmelerin kayıt altına alınması, ilçenin kültürel mirasının gelecek nesillere aktarılması açısından da önem taşıyor.
, www.kalehaber.net, https://www.kalehaber.net/keskin-mahalle-cesmeleri-hafizalarda-yasiyor,
