İnsanlık tarihinin en ölümcül olayı olarak kayıtlara geçen Kara Veba, tahmini 75 ile 200 milyon arasında can kaybına yol açarak Avrupa nüfusunun neredeyse yarısını haritadan sildi. Yeni Ankara Gazetesi‘nden Fatmanur Zırh’ın haberine göre Fareler üzerindeki pireler aracılığıyla yayılan bakteri, hastalarda devasa lenf şişlikleri ve yüksek ateşle ölüme neden oluyordu. Yüzyıllarca sadece karantina ile durdurulmaya çalışılan bu kabus, ancak 1940’larda antibiyotiklerin keşfiyle “tedavi edilebilir” hale geldi.
TIP TARİHİNDEKİ İLK AŞI DEVRİMİ: ÇİÇEK HASTALIĞI
1520’lerde 56 milyon insanın ölümüne yol açan Çiçek Hastalığı, tıp tarihinde bambaşka bir devrime kapı araladı. 1796’da Edward Jenner’ın ilk aşıyı geliştirmesi, insanlığın virüslere karşı kazandığı ilk büyük zaferdi. Dünya Sağlık Örgütü’nün küresel kampanyasıyla bu hastalık, 1980 yılında dünya üzerinden tamamen silinen tek insan hastalığı unvanını aldı.
SAVAŞLARDAN DAHA ÇOK CAN ALAN İSPANYOL GRİBİ
1918 yılında patlak veren H1N1 virüsü (İspanyol Gribi), yaklaşık 50 milyon insanı hayattan kopardı. Genç ve sağlıklı bireylerin bağışıklık sistemini kendi aleyhine çeviren bu virüs, Birinci Dünya Savaşı’ndan bile daha fazla can kaybına neden oldu. O dönemde aşısı olmayan bu salgın, ancak doğal mutasyon ve toplumsal bağışıklık ile sona erebildi.
MODERN ÇAĞIN YÖNETİLEBİLİR KRİZİ: HIV/AIDS
1980’lerde başlayan HIV/AIDS krizi, modern tıp için en zorlu sınavlardan biri oldu. Kesin bir tedavisi olmasa da 1996 yılında geliştirilen tedaviler sayesinde hastalık, ölümcül bir krizden “yönetilebilir kronik bir durum” haline dönüştü. Bugün gelişmiş ilaçlar sayesinde bulaşıcılık büyük oranda engellenebiliyor.
BİLİM HIZIYLA DÜNYAYI KURTARDI
COVID-19 pandemisi Yakın tarihin en büyük şoku olan COVID-19, modern tıbbın gücünü kanıtladığı bir dönüm noktası oldu. Aylar içinde geliştirilen modern aşılar, küresel ölçekte uygulanarak milyonlarca canı kurtardı. Bilimin bu hızı, insanlık tarihinin en hızlı pandemi yanıtı olarak kayıtlara geçti.
GELECEĞİN SALGINLARINA HAZIR MIYIZ?
Geçmişteki bu büyük felaketler, her seferinde tıbbın daha da güçlenmesini sağladı. Bugün dahi yeni virüs mutasyonları endişe yaratsa da, insanoğlunun hastalıklarla mücadelesi artık çok daha donanımlı. Uzmanlar, geçmişten alınan derslerin gelecekteki olası krizlerde en büyük rehberimiz olacağını vurguluyor.
, www.ilgazetesi.com.tr, https://www.ilgazetesi.com.tr/kara-vebadan-covid-19a-insanligi-sarsan-en-buyuk-6-pandemi-ve-bilimin-zaferi-331729h.htm,
