Arkaik Mağara/Karain Mağarası

Bir gezginin not defterinden!

Adını karanlıktan alan bir tarih mi desem, karanlığın içinden bugüne yürüyen bir hafıza mı? Ne desem karşılığını bulacağım bir mağara: Karain Mağarası.

Belki de yeryüzünde hafızayı en derinden taşıyan yerlerden biridir. Çünkü bazı karanlıklar korkudan değil, insanlığın binlerce yıllık sessizliğinden doğar. Bir renge hayat veren bir hafıza gibi durur orada zaman; taşın içine sinmiş insan sesi, ateşin ilk titrek ışığı ve yeryüzünün henüz unutmayı öğrenmediği çağlar….

* “Prof. Dr. İ. Kılıç Kökten tarafından 1946 yılından 1973 yılına kadar çeşitli aralıklarla sürdürülen kazılar sonucunda mağaranın Paleolitik (Yontmataş Çağı), Neolitik, Kalkolitik ve ilk Tunç çağlarında sürekli iskan (yerleşim) gördüğü anlaşılmaktadır.” diyor.

Akdeniz Bölgemizin göz bebeği olan Antalya sınırları içinde yer alan, Döşemealtı ilçesine bağlı Yağca köyü sınırları içerisindedir Karain Mağarası.

“Özellikle temsil ettiği Yontmataş Çağı yerleşimi ve kalıntılarıyla Anadolu’nun ve dünyanın en önemli merkezidir.”

Düşünebiliyor musunuz, Yontmataş Devri’nden kalan bu hafıza, bugün hâlâ bizim topraklarımızda nefes almaya devam ediyor.

Karain Mağarası, bir mağara olmanın ötesinde bir yerde, o insanlığın ilk izlerini saklayan sessiz bir zamanın tanığı gibi duruyor adeta.

Taşın, ateşin ve karanlığın içinden bugüne ulaşan bu büyük miras, insanın yeryüzündeki hikâyesini Anadolu’nun kalbinde fısıldamayı sürdürüyor.

Karain Mağarası 500 bin yıllık geçmişiyle, şaşkınlık verici bir şekilde yaşam fonksiyonlarını yitirmemiş. Yerli ve yabancı turistlerin akın akın ziyaret ettiği bu tarihi herkesin görmesini öneriyorum. Yontmataş Çağı insanlarının fısıltılarına eşlik ederek yolunuza devam edebilirsiniz.

Karain Mağarası’nın görünmez bekçileri var ve tüm heybeti, asaleti ile sizi karşılıyor ve adeta şöyle diyor:

” İlk insanların yaşadığı o eşiklere elini, kolunu sallayarak giremezsin. Yorulacaksın, nefesin kesilecek, terin suyun içinde kalacaksın, bedenin sana ağırlığını hatırlatacak. Mağaraya ulaştıran 470 basamak, bir yol değil, bir eşik aslında…”

Yürüyorsun!… Her basamakta bugünün hızı geride kalıyor, beden yavaşlıyor, düşünce ağırlaşıyor. Sanki mağara, ziyaretçilerinden bir bedel istiyor; aceleyi, konforu, telaşı, özensizliği, alışkanlığı… her şeyi bir kenara bırak, diyor.

“Bana gelmek yalnızca bir mekana varmak değil, insanın kendi türünün en eski izlerine yaklaşmak demektir,” diyor.

Ve belki de tam o anda anlıyorsun ; bu karanlık, bu taşlar, bu yükseklik bir engel değil. Aksine, insanı bugünden alıp en başa götürecek bir davet.

Karain Mağarası oluşumu bakımından karstik süreçlerle meydana gelmiştir; ancak tarih öncesi çağlarda insanlardan tarafından uzun süre yerleşim yeri olarak kullanılmıştır.

Antalya’daki bu şehir 500 bin yıl öncesine, yani bugünkü uygarlıklardan, yazının icadından, Mısır piramitlerinden… daha eski bir dönemden bahsediyoruz.

Ne şehir var ne medeniyet ne tarım ne devletler… yani insanlar bile erken dönem insanlarıydı.

Taş devri devam ediyor, homo hedielbergensis gibi insan türleri bulunuyordu.

Heidelberg insan, 600.000 ile 200.000 bin yıl önce Afrika’da, Asya’da ve Avrupa’da yaşamış, soyu tükenmiş arkaik bir insan türüdür.

Arkaik: Çok eski, klasik dönem öncesi, ilkel demektir.

Yani Karain Mağarası’na gittiğinizde ilk insanların sesine ve yaşamdaki mücadelesine tanıklık etmek kaçınılmaz. Yani bir yığın taşın görsel şöleni değildir gördüğümüz.

Gezmek, görmek ve tefekkür etmekte nimetin insandaki tezahürü olabilir.

Bir mabedin gölgesinde durmak, bir mağaranın sessizliğini dinlemek, eski bir şehrin sokaklarında yürümek… Bunlar yalnızca gezmek değil; insanlığın bıraktığı izlere selam vermektir.

Belki de en anlamlı vefa, geçmişin bize bıraktığı bu mirası görmeye gitmek, anlamaya çalışmak ve onun karşısında biraz susabilmektir.

Tarihî mirasa ayrılan zaman, en güzel selam verme şeklidir.

Bizden 500 bin yıl önce yaşamış arkeik-ilkel insanlara selam olsun.

, www.ilgazetesi.com.tr, https://www.ilgazetesi.com.tr/arkaik-magarakarain-magarasi-331799h.htm,