Eğitim ve Bilim İşgörenleri Sendikası (Eğitim-İş) Kırıkkale Şubesi, Cumhuriyet tarihinin en büyük eğitim hamlelerinden biri olan Köy Enstitüleri’nin kurucusu, kuramcısı ve büyük devrimci İsmail Hakkı Tonguç’u vefatının 66. yıl dönümünde sevgi, saygı ve minnetle andı. Sendika tarafından yayımlanan anma mesajında, Tonguç’un Anadolu topraklarında başlattığı eğitim seferberliğinin laik ve bilimsel eğitim mücadelesine bugün de ışık tuttuğu vurgulanırken, anma kapsamında emektar eğitimcinin başarı ve sürgünlerle dolu yaşam öyküsü de paylaşıldı.
Eğitim-İş Kırıkkale Şubesi, Türkiye’nin çağdaşlaşma sürecinde ve eğitim sisteminin milli bir kimlik kazanmasında mihenk taşı olan Köy Enstitüleri’nin mimarı İsmail Hakkı Tonguç için bir anma mesajı yayımladı.
“BOZKIRA EKİLEN AYDINLANMA TOHUMLARI YEŞERMEYE DEVAM EDİYOR”
Eğitim-İş Kırıkkale Şubesi’nden yapılan açıklamada, Cumhuriyet devrimlerinin eğitim ayağındaki en büyük savunucularından biri olan Tonguç’un mirasına sahip çıkılacağı belirtilerek şu ifadelere yer verildi:
“Cumhuriyetimizin büyük devrimcisi, Köy Enstitüleri’nin kuramcısı ve kurucusu İsmail Hakkı Tonguç’u ölümünün 66. yılında sevgi, saygı ve minnetle anıyoruz. Tonguç’un bozkıra ektiği aydınlanma tohumları, bugün laik ve bilimsel eğitim mücadelemizde yeşermeye devam ediyor.”
KASTAMONU’DAN İLKÖĞRETİM GENEL MÜDÜRLÜĞÜNE: BAŞARI VE MÜCADELE DOLU BİR ÖMÜR: İSMAİL HAKKI TONGUÇ KİMDİR ?
Ziyaretçiler ve eğitim camiası için Tonguç’un ilham veren yaşam öyküsüne de değinilen açıklamada, onun 1893 yılında bugünkü Bulgaristan sınırlarında doğup, tek başına İstanbul’a gelişine ve ardından parasız yatılı olarak Kastamonu Muallim Mektebi’nde başlayan eğitim serüvenine dikkat çekildi. Almanya’da aldığı üst öğrenimin ardından Eskişehir, Konya ve Ankara’da öğretmenlik ile yöneticilik yapan Tonguç, 1926 yılında imza attığı “İş İlkesine Dayalı Öğretim Kursu” ile daha sonra Köy Enstitülerinin temel sloganı haline gelecek olan “iş için iş içinde işle eğitim” anlayışını Türk eğitim sistemine kazandırdı.
Gazi Eğitim Enstitüsü Resim-İş Bölümü kuruculuğu ve müdür vekilliği görevlerinin ardından 1935 yılında İlköğretim Genel Müdürlüğü görevine getirilen Tonguç, dönemin Kültür Bakanı Saffet Arıkan’a sunduğu rapor ve Atatürk’ün büyük desteğiyle Türkiye’deki okuryazarlık oranını artırmak için eğitmen kurslarını başlattı. 17 Nisan 1940’ta çıkan Köy Enstitüleri Kanunu ile Anadolu’nun dört bir yanında yaktığı eğitim meşalesini, 1946 yılında görevden alınana kadar canla başla taşıdı.
Milli Eğitim Bakanı Hasan Âli Yücel ile birlikte enstitüleri zirveye taşıyan Tonguç, dönemin siyasi konjonktürü gereği 1946’da görevinden alınarak Talim Terbiye Kurulu üyeliğine getirilmiş, ardından farklı illerde sürgün olarak öğretmenlik yaptıktan sonra 1954’te emekli olmuştu. 24 Haziran 1960’ta aramızdan ayrılan efsanevi eğitimcinin ilkeleri, bugün Kırıkkale’de ve tüm Türkiye’de çağdaş eğitim savunucularının yolunu aydınlatmayı sürdürüyor.
, www.ilgazetesi.com.tr, https://www.ilgazetesi.com.tr/bozkirin-tezenelerine-yon-veren-isim-ismail-hakki-tonguc-kirikkalede-unutulmadi-332770h.htm,
