Ümit DENİZER! (Tiyatro Oyuncusu – Eleştirmen – Yazar – Yönetmen)
Tiyatro oyuncusu, eleştirmen, yazar ve yönetmen Ümit Denizer 1948 yılında Ankara’da doğdu. İlk ve orta öğrenimini subay olan babasının görev yaptığı çeşitli Anadolu illerinde yaptı. Yükseköğrenimini İstanbul’da Yıldız Devlet Mühendislik Mimarlık Akademisi (günümüzde Yıldız Teknik Üniversitesi Mimarlık Fakültesi) Harita Mühendisliği Bölümünde yaptı.
Muhsin Ertuğrul ve Haldun Taner’in teşvikiyle, kardeşi Turgut Denizer ile birlikte Türkiye’nin ilk bağımsız çocuk-gençlik tiyatrosu kabul edilen Anadolu Çocuk Oyunları Kolu (AÇOK) adlı tiyatro topluluğunu 1973 yılında İstanbul’da kurdu. AÇOK tarafından sahnelenmek üzere çocuk ve yetişkinler için birçok oyun yazdı. İlk gösterimi 28 Eylül 1975 günü Almanya’da bir festivalde gerçekleşen Keloğlan adlı oyunu, yurtdışında sahnelenen ilk Türk tiyatrosu çocuk oyunu kabul edilir.
Üsküdar Halkevi’nde tiyatro çalıştı. Kardeşi Turgut Denizer ile birlikte Ayla ve Beklan yönetimindeki LCC Tiyatro Okulu’nda tiyatro eğitimi aldı.
Karşılıklı konuşmaların en aza indirildiği görsel oyun tarzını benimseyen bu topluluğun sahnelemesi için oyunlar yazdı. “Mutluluklar Ülkesi”, “Leke, Çizgi/Benek, Renk”, “Mor Gezegen”, “Keloğlan”, “Avrupa’ya Avrupa’ya”, “Aksak Timur ile Hoca Nasreddin” ve “Uçan Şemsiye” adlı çocuk oyunları AÇOK tarafından sahnelenedi.
Yetişkinler için yazdığı ilk oyunu, Ferhad ile Şirin’dir.
Ferhad ile Şirin 1975 yazında sahnelenmeye devam ederken Denizer, AÇOK’un Almanya’da bir çocuk oyunları festivalinde sahnelemesi için Keloğlan adlı çocuk oyununu yazdı. Eser, ilk kez 28 Eylül 1975 günü Hamburg’da oynandı ve yurtdışında temsil edilen ilk Türk çocuk tiyatrosu oyunu oldu. Seçkin Selvi yönetimindeki “Tiyatro/76” tarafından; Türkiye’deki bütün çocuk-yetişkin oyunlarının içinden; “1976 Yılın Oyunu” ödülüne layık görüldü. Oyun, Türkiye’de sekiz sezon sahnelendi.
Ümit Denizer, Turgut Denizer ile birlikte Muhsin Ertuğrul’un hayatını oyun haline getirdi. “Perdeci” adını verdikleri bu oyun Denizerlerin yönetiminde İstanbul Tiyatro Festivali sırasında seyir halinde bir Boğaziçi vapurunun içinde ve Boğaziçi iskelelerinde sergilendi.
Yazdığı bazı oyunlar:
- Mutluluklar Ülkesi.
- Mor Gezegen.
- Leke/Çizgi/Benek/Renk.
- Keloğlan.
- Aksak Timur ile Hoca Nasreddin.
- Avrupaya Avrupaya.
- Uçan Şemsiye.
- Keloğlan.
Yapıtları:
- Reklam Yazarı Olsa Ne Yazar.
- Yönetmen Tiyatronun Biçimi Yoktur.
- Kulaktan Kulağa.
- Kuşlar Haber Getirdi.
- Balıklar İş Başında.
Ödülleri:
- 1973 – Ferhat ile Şirin – İsmet Küntay Ödülü.
- 1976 –Keloğlan -Tiyatro/76 – Yılın Oyunu.
- 1992 – Perdeci – Tiyatro Eleştirmenleri Birliği Ödülü.
- 2012 -Adalet, Sizsiniz (Sokrates, Galileo, Sacco, Vanzetti) – Cevdet Kudret Edebiyat Ödülü.
Geçirdiği beyin kanamasının ardından Sakarya’da kaldırıldığı hastanede 3 Şubat 2025 tarihinde 77 yaşında aramızdan ayrıldı.
Ailesinin ve sevenlerinin başı sağ olsun!
, www.ilgazetesi.com.tr, https://www.ilgazetesi.com.tr/2025-yilinda-kaybettiklerimiz-15-330202h.htm,
